{"id":4805,"date":"2025-06-26T21:27:56","date_gmt":"2025-06-26T15:57:56","guid":{"rendered":"https:\/\/senkanal.com\/?p=4805"},"modified":"2025-06-26T21:27:57","modified_gmt":"2025-06-26T15:57:57","slug":"how-can-the-indian-economy-grow-without-improving-the-standard-of-living-of-the-people","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/senkanal.com\/index.php\/2025\/06\/26\/how-can-the-indian-economy-grow-without-improving-the-standard-of-living-of-the-people\/","title":{"rendered":"\u0bae\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0bb5\u0bbe\u0bb4\u0bcd\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc8\u0ba4\u0bcd \u0ba4\u0bb0\u0bae\u0bcd \u0b89\u0baf\u0bb0\u0bbe\u0bae\u0bb2\u0bcd <br>\u00a0\u0b87\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bbf\u0baf\u0baa\u0bcd \u0baa\u0bca\u0bb0\u0bc1\u0bb3\u0bbe\u0ba4\u0bbe\u0bb0\u0bae\u0bcd \u0bb5\u0bb3\u0bb0\u0bcd\u0bb5\u0ba4\u0bc1 \u0b8e\u0baa\u0bcd\u0baa\u0b9f\u0bbf?"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">\u0b87\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bbf\u0baf\u0bbe\u0bb5\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0b89\u0bb3\u0bcd\u0ba8\u0bbe\u0b9f\u0bcd\u0b9f\u0bc1 \u0b89\u0bb1\u0bcd\u0baa\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bbf (GDP) 2024-25 \u0b86\u0bae\u0bcd \u0ba8\u0bbf\u0ba4\u0bbf \u0b86\u0ba3\u0bcd\u0b9f\u0bbf\u0bb2\u0bcd \u0b8f\u0bb1\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bbe\u0bb4 3.9 \u0b9f\u0bbf\u0bb0\u0bbf\u0bb2\u0bcd\u0bb2\u0bbf\u0baf\u0ba9\u0bcd \u0b9f\u0bbe\u0bb2\u0bb0\u0bbe\u0b95 \u0b87\u0bb0\u0bc1\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1\u0bae\u0bcd \u0b8e\u0ba9 \u0b90.\u0b8e\u0bae\u0bcd.\u0b8e\u0baa\u0bcd \u0b95\u0ba3\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bbf\u0b9f\u0bcd\u0b9f\u0bc1\u0bb3\u0bcd\u0bb3\u0ba4\u0bc1. \u0b87\u0ba8\u0bcd\u0ba4 \u0ba8\u0bbf\u0ba4\u0bbf\u0baf\u0bbe\u0ba3\u0bcd\u0b9f\u0bbf\u0bb2\u0bcd \u0b87\u0ba4\u0bc1 \u0b9c\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bbe\u0ba9\u0bbf\u0ba9\u0bcd GDP \u0baf\u0bc8 (4.06 \u0b9f\u0bbf\u0bb0\u0bbf\u0bb2\u0bcd\u0bb2\u0bbf\u0baf\u0ba9\u0bcd \u0b9f\u0bbe\u0bb2\u0bb0\u0bcd) \u0b95\u0b9f\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bc1\u0bb5\u0bbf\u0b9f\u0bc1\u0bae\u0bcd \u0b8e\u0ba9\u0bcd\u0bb1\u0bc1 \u0b8e\u0ba4\u0bbf\u0bb0\u0bcd\u0baa\u0bbe\u0b95\u0bcd\u0b95\u0baa\u0bcd\u0baa\u0b9f\u0bc1\u0b95\u0bbf\u0bb1\u0ba4\u0bc1. \u0b87\u0ba4\u0ba9\u0bcd \u0bae\u0bc2\u0bb2\u0bae\u0bcd \u0b87\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bbf\u0baf\u0bbe \u0b9c\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bbe\u0ba9\u0bc8 \u0baa\u0bbf\u0ba9\u0bcd\u0ba9\u0bc1\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1\u0ba4\u0bb3\u0bcd\u0bb3\u0bbf \u0b89\u0bb2\u0b95\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0ba8\u0bbe\u0ba9\u0bcd\u0b95\u0bbe\u0bb5\u0ba4\u0bc1 \u0baa\u0bc6\u0bb0\u0bbf\u0baf \u0baa\u0bca\u0bb0\u0bc1\u0bb3\u0bbe\u0ba4\u0bbe\u0bb0\u0bae\u0bbe\u0b95 \u0b89\u0baf\u0bb0\u0bcd\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bc1\u0bb3\u0bcd\u0bb3\u0ba4\u0bbe\u0b95 \u0baa\u0bb2\u0bb0\u0bcd \u0b8e\u0bb4\u0bc1\u0ba4\u0bc1\u0b95\u0bbf\u0ba9\u0bcd\u0bb1\u0ba9\u0bb0\u0bcd.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/senkanal.com\/index.php\/2025\/06\/26\/how-can-the-indian-economy-grow-without-improving-the-standard-of-living-of-the-people\/5-trillion\/\" rel=\"attachment wp-att-4806\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4806\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/senkanal.com\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/5-trillion.png?resize=401%2C323\" alt=\"\" width=\"401\" height=\"323\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/senkanal.com\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/5-trillion.png?w=401&amp;ssl=1 401w, https:\/\/i0.wp.com\/senkanal.com\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/5-trillion.png?resize=300%2C242&amp;ssl=1 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 401px) 100vw, 401px\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">2015 \u0b87\u0bb2\u0bcd, \u0b87\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bbf\u0baf\u0bbe\u0bb5\u0bbf\u0ba9\u0bcd GDP \u0b87\u0ba9\u0bcd \u0bae\u0ba4\u0bbf\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bc1 2.1 \u0b9f\u0bbf\u0bb0\u0bbf\u0bb2\u0bcd\u0bb2\u0bbf\u0baf\u0ba9\u0bcd \u0b9f\u0bbe\u0bb2\u0bb0\u0bbe\u0b95 \u0b87\u0bb0\u0bc1\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0ba4\u0bc1, 2025 \u0b87\u0bb2\u0bcd &nbsp;4 \u0b9f\u0bbf\u0bb0\u0bbf\u0bb2\u0bcd\u0bb2\u0bbf\u0baf\u0ba9\u0bcd \u0b9f\u0bbe\u0bb2\u0bb0\u0bcd \u0b85\u0bb3\u0bb5\u0bbf\u0bb1\u0bcd\u0b95\u0bc1 \u0b89\u0baf\u0bb0\u0bcd\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bc1\u0bb3\u0bcd\u0bb3\u0ba4\u0bc1. \u0baa\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bc1 \u0bb5\u0bb0\u0bc1\u0b9f\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bbf\u0bb2\u0bcd \u0b87\u0ba4\u0bc1 100% \u0bb5\u0bb3\u0bb0\u0bcd\u0b9a\u0bcd\u0b9a\u0bbf\u0baf\u0bbe\u0b95\u0bc1\u0bae\u0bcd. \u0b95\u0bbe\u0bb5\u0bbf \u0b95\u0bc1\u0bae\u0bcd\u0baa\u0bb2\u0bcb \u0bb5\u0bb4\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bae\u0bcd \u0baa\u0bcb\u0bb2, \u0bae\u0bcb\u0b9f\u0bbf \u0b85\u0bb0\u0b9a\u0bbe\u0b99\u0bcd\u0b95\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0baa\u0bca\u0bb0\u0bc1\u0bb3\u0bbe\u0ba4\u0bbe\u0bb0\u0b95\u0bcd \u0b95\u0bca\u0bb3\u0bcd\u0b95\u0bc8\u0b95\u0bb3\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0bb5\u0bbf\u0bb3\u0bc8\u0bb5\u0bbe\u0b95\u0bb5\u0bc7 \u0b87\u0ba8\u0bcd\u0ba4 \u0bb5\u0bb3\u0bb0\u0bcd\u0b9a\u0bcd\u0b9a\u0bbf \u0b8e\u0ba9\u0bcd\u0bb1 \u0baa\u0bbf\u0bb0\u0b9a\u0bcd\u0b9a\u0bbe\u0bb0\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bc8\u0ba4\u0bcd \u0ba4\u0bca\u0b9f\u0b99\u0bcd\u0b95\u0bbf\u0bb5\u0bbf\u0b9f\u0bcd\u0b9f\u0ba4\u0bc1. \u0b95\u0bbe\u0b99\u0bcd\u0b95\u0bbf\u0bb0\u0b9a\u0bcb, \u0b87\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bbf\u0baf\u0bbe \u0baa\u0bcb\u0ba9\u0bcd\u0bb1 150 \u0b95\u0bcb\u0b9f\u0bbf \u0bae\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bcd \u0ba4\u0bca\u0b95\u0bc8 \u0b95\u0bca\u0ba3\u0bcd\u0b9f \u0ba8\u0bbe\u0b9f\u0bcd\u0b9f\u0bbf\u0bb2\u0bcd &nbsp;\u0b87\u0ba8\u0bcd\u0ba4 \u0bb5\u0bb3\u0bb0\u0bcd\u0b9a\u0bcd\u0b9a\u0bbf \u0b87\u0baf\u0bb2\u0bcd\u0baa\u0bbe\u0ba9\u0ba4\u0bc1\u0ba4\u0bbe\u0ba9\u0bcd \u0b8e\u0ba9\u0bcd\u0b95\u0bbf\u0bb1\u0ba4\u0bc1. \u0b87\u0ba9\u0bcd\u0ba9\u0bc1\u0bae\u0bcd \u0b85\u0ba4\u0bbf\u0b95\u0bb0\u0bbf\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bbf\u0bb0\u0bbf\u0b95\u0bcd\u0b95 \u0bb5\u0bc7\u0ba3\u0bcd\u0b9f\u0bbf\u0baf GDP \u0b90 \u0ba4\u0ba9\u0ba4\u0bc1 \u0ba4\u0bb5\u0bb1\u0bbe\u0ba9 \u0baa\u0bca\u0bb0\u0bc1\u0bb3\u0bbe\u0ba4\u0bbe\u0bb0\u0b95\u0bcd \u0b95\u0bca\u0bb3\u0bcd\u0b95\u0bc8\u0baf\u0bbf\u0ba9\u0bbe\u0bb2\u0bcd \u0baa\u0bbf\u0ba9\u0bcd\u0ba9\u0bcb\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bbf \u0b87\u0bb4\u0bc1\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bbf\u0bb0\u0bc1\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bbf\u0bb1\u0bbe\u0bb0\u0bcd \u0baa\u0bbf\u0bb0\u0ba4\u0bae\u0bb0\u0bcd \u0bae\u0bcb\u0b9f\u0bbf \u0b8e\u0ba9\u0bcd\u0b95\u0bbf\u0bb1\u0bbe\u0bb0\u0bcd \u0bae\u0bc1\u0ba9\u0bcd\u0ba9\u0bbe\u0bb3\u0bcd \u0ba8\u0bbf\u0ba4\u0bbf\u0baf\u0bae\u0bc8\u0b9a\u0bcd\u0b9a\u0bb0\u0bcd \u0b9a\u0bbf\u0ba4\u0bae\u0bcd\u0baa\u0bb0\u0bae\u0bcd. \u0b87\u0bb5\u0bcd\u0bb5\u0bbf\u0bb0\u0bc1 \u0ba4\u0bc7\u0b9a\u0bbf\u0baf\u0b95\u0bcd \u0b95\u0b9f\u0bcd\u0b9a\u0bbf\u0b95\u0bb3\u0bcb \u0b85\u0bb2\u0bcd\u0bb2\u0ba4\u0bc1 \u0bae\u0bbe\u0ba8\u0bbf\u0bb2 \u0b95\u0b9f\u0bcd\u0b9a\u0bbf\u0b95\u0bb3\u0bcb GDP \u0bb5\u0bb3\u0bb0\u0bcd\u0b9a\u0bcd\u0b9a\u0bbf\u0baf\u0bc8 \u0ba4\u0b99\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0ba4\u0bc1 \u0b86\u0b9f\u0bcd\u0b9a\u0bbf\u0baf\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0b9a\u0bbe\u0ba4\u0ba9\u0bc8\u0b95\u0bcd \u0b95\u0bc1\u0bb1\u0bbf\u0baf\u0bc0\u0b9f\u0bbe\u0b95\u0baa\u0bcd \u0baa\u0bbf\u0bb0\u0b9a\u0bcd\u0b9a\u0bbe\u0bb0\u0bae\u0bcd \u0b9a\u0bc6\u0baf\u0bcd\u0b95\u0bbf\u0ba9\u0bcd\u0bb1\u0ba9\u0bb0\u0bcd.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">GDP \u0bb5\u0bb3\u0bb0\u0bcd\u0b9a\u0bbf\u0baf\u0bbe\u0ba9\u0ba4\u0bc1, \u0ba8\u0bbe\u0b9f\u0bcd\u0b9f\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0b85\u0ba9\u0bc8\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bc1 \u0bae\u0b95\u0bcd\u0b95\u0b9f\u0bcd\u0baa\u0bbf\u0bb0\u0bbf\u0bb5\u0bbf\u0ba9\u0bb0\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0baa\u0bca\u0bb0\u0bc1\u0bb3\u0bbe\u0ba4\u0bbe\u0bb0 \u0b9a\u0bc6\u0baf\u0bb2\u0bcd\u0baa\u0bbe\u0b9f\u0bc1\u0b95\u0bb3\u0bcd \u0bae\u0bb1\u0bcd\u0bb1\u0bc1\u0bae\u0bcd \u0baa\u0bca\u0bb0\u0bc1\u0bb3\u0bbe\u0ba4\u0bbe\u0bb0 \u0ba8\u0bbf\u0bb2\u0bc8\u0bae\u0bc8\u0b95\u0bb3\u0bcd \u0bae\u0bc7\u0bae\u0bcd\u0baa\u0b9f\u0bc1\u0bb5\u0ba4\u0bc8 \u0b95\u0bc1\u0bb1\u0bbf\u0baa\u0bcd\u0baa\u0ba4\u0bbe\u0b95 \u0bae\u0bc1\u0ba4\u0bb2\u0bbe\u0bb3\u0bbf\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bc1\u0bb5\u0baa\u0bcd \u0baa\u0bca\u0bb0\u0bc1\u0bb3\u0bbe\u0ba4\u0bbe\u0bb0\u0bb5\u0bbe\u0ba4\u0bbf\u0b95\u0bb3\u0bcd \u0bb5\u0bbf\u0bb3\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bae\u0bcd \u0ba4\u0bb0\u0bc1\u0b95\u0bbf\u0ba9\u0bcd\u0bb1\u0ba9\u0bb0\u0bcd. \u0b87\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc2\u0bb1\u0bcd\u0bb1\u0bc1\u0baa\u0bcd\u0baa\u0b9f\u0bbf, 3.9 \u0b9f\u0bbf\u0bb0\u0bbf\u0bb2\u0bcd\u0bb2\u0bbf\u0baf\u0ba9\u0bcd \u0b9f\u0bbe\u0bb2\u0bb0\u0bcd \u0bae\u0ba4\u0bbf\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bc8 \u0b87\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bbf\u0baf \u0bae\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bcd \u0ba4\u0bca\u0b95\u0bc8\u0baf\u0bbe\u0ba9 1.4 \u0baa\u0bbf\u0bb2\u0bcd\u0bb2\u0bbf\u0baf\u0ba9\u0bc8\u0b95\u0bcd \u0b95\u0bca\u0ba3\u0bcd\u0b9f\u0bc1 \u0bb5\u0b95\u0bc1\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1\u0bae\u0bcd \u0baa\u0bcb\u0ba4\u0bc1 \u0b92\u0bb5\u0bcd\u0bb5\u0bca\u0bb0\u0bc1 \u0b87\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bbf\u0baf\u0bb0\u0bc1\u0bae\u0bcd \u0b9a\u0bb0\u0bbe\u0b9a\u0bb0\u0bbf\u0baf\u0bbe\u0b95 \u0bb5\u0bb0\u0bc1\u0b9f\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bbf\u0bb1\u0bcd\u0b95\u0bc1 2,711 \u0b9f\u0bbe\u0bb2\u0bb0\u0bcd (2.36 \u0b87\u0bb2\u0b9f\u0bcd\u0b9a\u0bae\u0bcd), \u0b85\u0bb3\u0bb5\u0bbf\u0bb1\u0bcd\u0b95\u0bc1 GDP \u0bb2\u0bcd \u0baa\u0b99\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bbf\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bc1 \u0b9a\u0bc6\u0bb2\u0bc1\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bc1\u0b95\u0bbf\u0bb1\u0bbe\u0bb0\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bcd \u0bae\u0bc7\u0bb2\u0bc1\u0bae\u0bcd \u0b85\u0ba4\u0bb1\u0bcd\u0b95\u0bc1 \u0b9a\u0bae\u0bae\u0bbe\u0ba9 \u0baa\u0bca\u0bb0\u0bc1\u0bb3\u0bbe\u0ba4\u0bbe\u0bb0\u0baa\u0bcd \u0baa\u0baf\u0ba9\u0bc8\u0baa\u0bcd \u0baa\u0bc6\u0bb1\u0bc1\u0b95\u0bbf\u0bb1\u0bbe\u0bb0\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bcd. GDP \u0bb5\u0bb3\u0bb0\u0bc1\u0bae\u0bcd \u0baa\u0bcb\u0ba4\u0bc1, \u0b92\u0bb0\u0bc1 \u0ba8\u0baa\u0bb0\u0bc1\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bbe\u0ba9 GDP \u0b85\u0bb3\u0bb5\u0bc1\u0bae\u0bcd \u0b95\u0bc2\u0b9f\u0bc1\u0b95\u0bbf\u0bb1\u0ba4\u0bc1. \u0b85\u0bb5\u0bb0\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0baa\u0bca\u0bb0\u0bc1\u0bb3\u0bbe\u0ba4\u0bbe\u0bb0 \u0ba8\u0bbf\u0bb2\u0bc8\u0bae\u0bc8\u0b95\u0bb3\u0bc1\u0bae\u0bcd \u0bae\u0bc7\u0bb2\u0bc1\u0bae\u0bcd \u0bae\u0bc7\u0bae\u0bcd\u0baa\u0b9f\u0bc1\u0b95\u0bbf\u0bb1\u0ba4\u0bc1 \u0b8e\u0ba9\u0bcd\u0baa\u0ba4\u0bc7 \u0bae\u0bc1\u0ba4\u0bb2\u0bbe\u0bb3\u0bbf\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bc1\u0bb5 \u0baa\u0bca\u0bb0\u0bc1\u0bb3\u0bbe\u0ba4\u0bbe\u0bb0\u0bb5\u0bbe\u0ba4\u0bbf\u0b95\u0bb3\u0bcd \u0b9a\u0bca\u0bb2\u0bcd\u0bb2\u0bc1\u0bae\u0bcd \u0bb5\u0bbf\u0bb3\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bae\u0bcd.&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0b89\u0ba4\u0bbe\u0bb0\u0ba3\u0bae\u0bbe\u0b95, \u0b92\u0bb0\u0bc1 \u0b85\u0bb1\u0bc8\u0baf\u0bbf\u0bb2\u0bcd 10 \u0baa\u0bc7\u0bb0\u0bcd \u0b87\u0bb0\u0bc1\u0baa\u0bcd\u0baa\u0ba4\u0bbe\u0b95 \u0b95\u0bca\u0ba3\u0bcd\u0b9f\u0bbe\u0bb2\u0bcd \u0b85\u0ba4\u0bbf\u0bb2\u0bcd \u0b92\u0ba9\u0bcd\u0baa\u0ba4\u0bc1 \u0baa\u0bc7\u0bb0\u0bbf\u0b9f\u0bae\u0bcd 100 \u0bb0\u0bc2\u0baa\u0bbe\u0baf\u0bc1\u0bae\u0bcd \u0b92\u0bb0\u0bc1\u0bb5\u0bb0\u0bbf\u0b9f\u0bae\u0bcd 9,100 \u0bb0\u0bc2\u0baa\u0bbe\u0baf\u0bc1\u0bae\u0bcd \u0b87\u0bb0\u0bc1\u0baa\u0bcd\u0baa\u0ba4\u0bbe\u0b95 \u0b95\u0bb0\u0bc1\u0ba4\u0bbf\u0ba9\u0bbe\u0bb2\u0bcd \u0b85\u0ba8\u0bcd\u0ba4 \u0b85\u0bb1\u0bc8\u0baf\u0bbf\u0bb2\u0bcd \u0b87\u0bb0\u0bc1\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bb5\u0bb0\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bbf\u0b9f\u0bae\u0bcd \u0b89\u0bb3\u0bcd\u0bb3 \u0b9a\u0bb0\u0bbe\u0b9a\u0bb0\u0bbf \u0bae\u0ba4\u0bbf\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bc1 \u0b86\u0baf\u0bbf\u0bb0\u0bae\u0bcd \u0bb0\u0bc2\u0baa\u0bbe\u0baf\u0bcd. \u0b86\u0ba9\u0bbe\u0bb2\u0bcd \u0b87\u0ba8\u0bcd\u0ba4 &nbsp;\u0b9a\u0bb0\u0bbe\u0b9a\u0bb0\u0bbf \u0bae\u0ba4\u0bbf\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bbe\u0ba9\u0ba4\u0bc1 \u0b85\u0bb1\u0bc8\u0baf\u0bbf\u0bb2\u0bcd \u0b89\u0bb3\u0bcd\u0bb3 \u0baa\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bc1 \u0baa\u0bc7\u0bb0\u0bbf\u0b9f\u0bae\u0bcd \u0baa\u0ba3\u0bae\u0bcd \u0b8e\u0bb5\u0bcd\u0bb5\u0bbe\u0bb1\u0bc1 \u0baa\u0b95\u0bbf\u0bb0\u0baa\u0bcd\u0baa\u0b9f\u0bcd\u0b9f\u0bc1\u0bb3\u0bcd\u0bb3\u0ba4\u0bc1 \u0b8e\u0ba9\u0bcd\u0bb1 \u0b89\u0ba3\u0bcd\u0bae\u0bc8\u0baf\u0bc8\u0b9a\u0bcd \u0b9a\u0bca\u0bb2\u0bcd\u0bb2\u0bb5\u0bbf\u0bb2\u0bcd\u0bb2\u0bc8. \u0b92\u0bb0\u0bc1 \u0ba8\u0baa\u0bb0\u0bc1\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bbe\u0ba9 GDP \u0b95\u0ba3\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc0\u0b9f\u0bc1\u0bae\u0bcd \u0b85\u0ba4\u0bc8\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bcb\u0bb2\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bbe\u0ba9\u0bcd. \u0b92\u0bb0\u0bc1 \u0ba8\u0baa\u0bb0\u0bc1\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bbe\u0ba9 GDP \u0b8e\u0ba9\u0bcd\u0baa\u0ba4\u0bc1 \u0b89\u0ba3\u0bcd\u0bae\u0bc8\u0baf\u0bbf\u0bb2\u0bcd \u0b86\u0b9f\u0bcd\u0b9a\u0bbf\u0baf\u0bbe\u0bb3\u0bb0\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bcd \u0b9a\u0bc6\u0baf\u0bcd\u0baf\u0bc1\u0bae\u0bcd \u0b92\u0bb0\u0bc1 \u0b8f\u0bae\u0bbe\u0bb1\u0bcd\u0bb1\u0bc1 \u0bb5\u0bc7\u0bb2\u0bc8\u0baf\u0bbe\u0b95\u0bc1\u0bae\u0bcd (\u0bae\u0bc1\u0ba4\u0bb2\u0bbe\u0bb3\u0bbf\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bc1\u0bb5 \u0b85\u0bae\u0bc8\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bbf\u0bb2\u0bcd GDP \u0b8e\u0ba9\u0bcd\u0baa\u0ba4\u0bc7 \u0b92\u0bb0\u0bc1 \u0b8f\u0bae\u0bbe\u0bb1\u0bcd\u0bb1\u0bc1 \u0bb5\u0bc7\u0bb2\u0bc8\u0ba4\u0bbe\u0ba9\u0bcd). \u0b86\u0b9f\u0bcd\u0b9a\u0bbf\u0baf\u0bbe\u0bb3\u0bb0\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bcd \u2018\u0baa\u0bc6\u0bb0\u0bc1\u0bae\u0bc8 \u0b95\u0bca\u0bb3\u0bcd\u0bb3\u0bc1\u0bae\u0bcd\u2019 \u0b87\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bca\u0bb0\u0bc1\u0bb3\u0bbe\u0ba4\u0bbe\u0bb0 \u0bb5\u0bb3\u0bb0\u0bcd\u0b9a\u0bcd\u0b9a\u0bbf\u0baf\u0bbf\u0ba9\u0bbe\u0bb2\u0bcd \u0b89\u0bb0\u0bc1\u0bb5\u0bbe\u0ba9 \u0b87\u0bb2\u0bbe\u0baa\u0bae\u0bcd \u0bae\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bc1\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1 \u0b8e\u0bb5\u0bcd\u0bb5\u0bbe\u0bb1\u0bc1 \u0baa\u0b95\u0bbf\u0bb0\u0baa\u0bcd\u0baa\u0b9f\u0bc1\u0b95\u0bbf\u0bb1\u0ba4\u0bc1 \u0b8e\u0ba9\u0bcd\u0baa\u0ba4\u0bc7 \u0baa\u0bca\u0bb0\u0bc1\u0bb3\u0bbe\u0ba4\u0bbe\u0bb0 \u0bb5\u0bb3\u0bb0\u0bcd\u0b9a\u0bcd\u0b9a\u0bbf\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bbe\u0ba9 \u0b9a\u0bb0\u0bbf\u0baf\u0bbe\u0ba9 \u0b95\u0bc1\u0bb1\u0bbf\u0baf\u0bc0\u0b9f\u0bbe\u0b95\u0bc1\u0bae\u0bcd.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/senkanal.com\/index.php\/2025\/06\/26\/how-can-the-indian-economy-grow-without-improving-the-standard-of-living-of-the-people\/money-mountain\/\" rel=\"attachment wp-att-4808\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4808\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/senkanal.com\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Money-Mountain.jpg?resize=422%2C312\" alt=\"\" width=\"422\" height=\"312\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/senkanal.com\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Money-Mountain.jpg?w=422&amp;ssl=1 422w, https:\/\/i0.wp.com\/senkanal.com\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Money-Mountain.jpg?resize=300%2C222&amp;ssl=1 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 422px) 100vw, 422px\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0b86\u0b95\u0bcd\u0bb8\u0bcd\u0b83\u0baa\u0bbe\u0bae\u0bcd \u0b87\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bbf\u0baf\u0bbe \u0b85\u0bae\u0bc8\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bc1 2023 \u0b87\u0bb2\u0bcd \u0bb5\u0bc6\u0bb3\u0bbf\u0baf\u0bbf\u0b9f\u0bcd\u0b9f \u0b85\u0bb1\u0bbf\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc8\u0baf\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0baa\u0b9f\u0bbf, \u0b87\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bbf\u0baf\u0bbe \u0bae\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bcd \u0ba4\u0bca\u0b95\u0bc8\u0baf\u0bbf\u0bb2\u0bcd \u0bae\u0bbf\u0b95\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bc6\u0bb0\u0bbf\u0baf \u0baa\u0ba3\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bbe\u0bb0 1% \u0bae\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bcd, \u0ba8\u0bbe\u0b9f\u0bcd\u0b9f\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0bae\u0bca\u0ba4\u0bcd\u0ba4 \u0b9a\u0bc6\u0bb2\u0bcd\u0bb5\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bbf\u0bb2\u0bcd 40.5% \u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1\u0bae\u0bcd \u0b85\u0ba4\u0bbf\u0b95\u0bae\u0bbe\u0ba9 \u0b9a\u0bc6\u0bb2\u0bcd\u0bb5\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bc8 \u0bb5\u0bc8\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bc1\u0bb3\u0bcd\u0bb3\u0ba9\u0bb0\u0bcd. \u0b87\u0ba4\u0bc8, \u0bae\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bcd \u0ba4\u0bca\u0b95\u0bc8\u0baf\u0bbf\u0bb2\u0bcd \u0baa\u0bc6\u0bb0\u0bc1\u0bae\u0bcd \u0baa\u0ba3\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bbe\u0bb0 \u0bae\u0bc1\u0ba4\u0bb2\u0bcd 10% \u0bae\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bc1\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1 \u0bb5\u0bbf\u0bb0\u0bbf\u0bb5\u0bc1\u0baa\u0b9f\u0bc1\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bbf\u0ba9\u0bbe\u0bb2\u0bcd, \u0b87\u0baa\u0bcd\u0baa\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bc1 \u0b9a\u0ba4\u0bb5\u0bbf\u0b95\u0bbf\u0ba4\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bbf\u0ba9\u0bb0\u0bcd \u0ba8\u0bbe\u0b9f\u0bcd\u0b9f\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0bae\u0bca\u0ba4\u0bcd\u0ba4 \u0b9a\u0bc6\u0bb2\u0bcd\u0bb5\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bbf\u0bb2\u0bcd 72% \u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1\u0bae\u0bcd \u0b85\u0ba4\u0bbf\u0b95\u0bae\u0bbe\u0ba9 \u0b9a\u0bc6\u0bb2\u0bcd\u0bb5\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bc8 &nbsp;\u0b95\u0b9f\u0bcd\u0b9f\u0bc1\u0baa\u0bcd\u0baa\u0b9f\u0bc1\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bc1\u0b95\u0bbf\u0bb1\u0bbe\u0bb0\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bcd. \u0b87\u0ba4\u0bb1\u0bcd\u0b95\u0bc1 \u0ba8\u0bc7\u0bb0\u0bcd\u0bae\u0bbe\u0bb1\u0bbe\u0b95, \u0bae\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bcd \u0ba4\u0bca\u0b95\u0bc8\u0baf\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0b95\u0bc0\u0bb4\u0bcd 50% \u0baa\u0bc7\u0bb0\u0bcd\u2013\u0ba4\u0bcb\u0bb0\u0bbe\u0baf\u0bae\u0bbe\u0b95 70 \u0b95\u0bcb\u0b9f\u0bbf \u0bae\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bcd\u2013 \u0b92\u0b9f\u0bcd\u0b9f\u0bc1\u0bae\u0bca\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bae\u0bbe\u0b95 \u0bb5\u0bc6\u0bb1\u0bc1\u0bae\u0bcd 3% \u0b9a\u0bc6\u0bb2\u0bcd\u0bb5\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bc8 \u0bae\u0b9f\u0bcd\u0b9f\u0bc1\u0bae\u0bc7 \u0b95\u0bca\u0ba3\u0bcd\u0b9f\u0bc1\u0bb3\u0bcd\u0bb3\u0ba9\u0bb0\u0bcd.&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0b95\u0b9f\u0ba8\u0bcd\u0ba4 \u0baa\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bc1 \u0bb5\u0bb0\u0bc1\u0b9f\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bbf\u0bb2\u0bcd \u0baa\u0bbf\u0bb2\u0bcd\u0bb2\u0bbf\u0baf\u0ba9\u0bb0\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0b8e\u0ba3\u0bcd\u0ba3\u0bbf\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc8 \u0b85\u0ba4\u0bbf\u0bb5\u0bc7\u0b95\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bbf\u0bb2\u0bcd \u0bb5\u0bb3\u0bb0\u0bcd\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bc1\u0bb3\u0bcd\u0bb3\u0ba4\u0bc1.&nbsp; 2014 \u0b87\u0bb2\u0bcd 109 \u0b86\u0b95 \u0b87\u0bb0\u0bc1\u0ba8\u0bcd\u0ba4 \u0baa\u0bbf\u0bb2\u0bcd\u0bb2\u0bbf\u0baf\u0ba9\u0bb0\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bcd 2022 \u0b87\u0bb2\u0bcd 142 \u0b86\u0b95 \u0b89\u0baf\u0bb0\u0bcd\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bc1 2024 \u0b87\u0bb2\u0bcd 334 \u0b8e\u0ba9\u0bcd\u0bb1 \u0b89\u0b9a\u0bcd\u0b9a\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bc8 \u0b85\u0b9f\u0bc8\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bbf\u0bb0\u0bc1\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bbf\u0bb1\u0ba4\u0bc1. \u0b95\u0bca\u0bb0\u0bcb\u0ba9\u0bbe\u0bb5\u0bbf\u0bb1\u0bcd\u0b95\u0bc1\u0baa\u0bcd \u0baa\u0bbf\u0bb1\u0b95\u0bc1 \u0ba4\u0bca\u0bb4\u0bbf\u0bb2\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bcd \u0bae\u0bc1\u0b9f\u0b99\u0bcd\u0b95\u0bbf\u0baf \u0ba8\u0bbf\u0bb2\u0bc8\u0baf\u0bbf\u0bb2\u0bc1\u0bae\u0bcd \u0baa\u0bbf\u0bb2\u0bcd\u0bb2\u0bbf\u0baf\u0ba9\u0bb0\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bcd \u0b85\u0ba4\u0bbf\u0b95\u0bb0\u0bbf\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bbf\u0bb0\u0bc1\u0baa\u0bcd\u0baa\u0ba4\u0bc1 \u0bae\u0bc1\u0bb0\u0ba3\u0bbe\u0b95\u0bb5\u0bc7 \u0b89\u0bb3\u0bcd\u0bb3\u0ba4\u0bc1. 2014 \u0b87\u0bb2\u0bcd \u0b90\u0bae\u0bcd\u0baa\u0ba4\u0bbe\u0baf\u0bbf\u0bb0\u0bae\u0bcd \u0b95\u0bcb\u0b9f\u0bbf\u0baf\u0bbe\u0b95 \u0b87\u0bb0\u0bc1\u0ba8\u0bcd\u0ba4 \u0b85\u0ba4\u0bbe\u0ba9\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0b9a\u0bca\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bc1 \u0bae\u0ba4\u0bbf\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bc1 2024 \u0b87\u0bb2\u0bcd 6,86,000 \u0b95\u0bcb\u0b9f\u0bbf \u0bb0\u0bc2\u0baa\u0bbe\u0baf\u0bbe\u0b95(1,300 \u0bae\u0b9f\u0b99\u0bcd\u0b95\u0bc1) \u0b89\u0baf\u0bb0\u0bcd\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bc1\u0bb3\u0bcd\u0bb3\u0ba4\u0bc1. \u0b85\u0bae\u0bcd\u0baa\u0bbe\u0ba9\u0bbf\u0baf\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0b9a\u0bca\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bc1 \u0b85\u0bb3\u0bb5\u0bcb, 2014 \u0b87\u0bb2\u0bcd 1.68 \u0bb2\u0b9f\u0bcd\u0b9a\u0bae\u0bcd \u0b95\u0bcb\u0b9f\u0bbf\u0baf\u0bbe\u0b95 \u0b87\u0bb0\u0bc1\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0ba4\u0bc1, 2024 \u0b87\u0bb2\u0bcd 8.86 \u0b87\u0bb2\u0b9f\u0bcd\u0b9a\u0bae\u0bcd \u0b95\u0bcb\u0b9f\u0bbf \u0bb0\u0bc2\u0baa\u0bbe\u0baf\u0bbe\u0b95 (530 \u0bae\u0b9f\u0b99\u0bcd\u0b95\u0bc1) \u0b89\u0baf\u0bb0\u0bcd\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bc1&nbsp;\u0b87\u0bb0\u0bc1\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bbf\u0bb1\u0ba4\u0bc1.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0b87\u0ba8\u0bcd\u0ba4 GDP \u0bb5\u0bb3\u0bb0\u0bcd\u0b9a\u0bcd\u0b9a\u0bbf\u0baf\u0bbf\u0ba9\u0bbe\u0bb2\u0bcd, \u0b87\u0ba4\u0bc7 \u0baa\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bbe\u0ba3\u0bcd\u0b9f\u0bc1\u0b95\u0bb3\u0bbf\u0bb2\u0bcd, \u0b89\u0bb4\u0bc8\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1\u0bae\u0bcd \u0bb5\u0bb0\u0bcd\u0b95\u0bcd\u0b95\u0baa\u0bcd \u0baa\u0bbf\u0bb0\u0bbf\u0bb5\u0bbf\u0ba9\u0bb0\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0baa\u0bca\u0bb0\u0bc1\u0bb3\u0bbe\u0ba4\u0bbe\u0bb0 \u0ba8\u0bbf\u0bb2\u0bc8\u0bae\u0bc8\u0b95\u0bb3\u0bbf\u0bb2\u0bcd \u0b8f\u0bb1\u0bcd\u0baa\u0b9f\u0bcd\u0b9f\u0bc1\u0bb3\u0bcd\u0bb3 \u0bae\u0bbe\u0bb1\u0bcd\u0bb1\u0bae\u0bcd \u0b8e\u0ba9\u0bcd\u0ba9? \u0b85\u0ba4\u0bb1\u0bcd\u0b95\u0bbe\u0ba9 \u0baa\u0ba4\u0bbf\u0bb2\u0bc8 2024-25 \u0baa\u0bca\u0bb0\u0bc1\u0bb3\u0bbe\u0ba4\u0bbe\u0bb0 \u0b85\u0bb1\u0bbf\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc8\u0ba4\u0bcd \u0ba4\u0bb0\u0bc1\u0b95\u0bbf\u0bb1\u0ba4\u0bc1. \u0b87\u0bb5\u0bb1\u0bcd\u0bb1\u0bc8 \u0bb5\u0bb0\u0bbf\u0b9a\u0bc8\u0baa\u0bcd\u0baa\u0b9f\u0bc1\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bbf RUPE \u0b87\u0ba3\u0bc8\u0baf\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bb3\u0bae\u0bcd \u0bb5\u0bc6\u0bb3\u0bbf\u0baf\u0bbf\u0b9f\u0bcd\u0b9f\u0bc1\u0bb3\u0bcd\u0bb3 \u0bb5\u0bbf\u0bb5\u0bb0\u0b99\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bc8 \u0b95\u0bc0\u0bb4\u0bc7\u0ba4\u0bcd \u0ba4\u0bb0\u0bc1\u0b95\u0bbf\u0bb1\u0bcb\u0bae\u0bcd.<\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\">\n<li>\u0bb5\u0bb0\u0bc1\u0b9f\u0bbe\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bbf\u0bb0 \u0ba4\u0bca\u0bb4\u0bbf\u0bb2\u0bcd\u0ba4\u0bc1\u0bb1\u0bc8\u0b95\u0bcd \u0b95\u0ba3\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc6\u0b9f\u0bc1\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bc1 \u0ba4\u0bb0\u0bb5\u0bc1\u0b95\u0bb3\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0baa\u0b9f\u0bbf, 2022-23 \u0b86\u0bae\u0bcd \u0b86\u0ba3\u0bcd\u0b9f\u0bbf\u0bb2\u0bcd \u0b92\u0bb4\u0bc1\u0b99\u0bcd\u0b95\u0bae\u0bc8\u0b95\u0bcd\u0b95\u0baa\u0bcd\u0baa\u0b9f\u0bcd\u0b9f \u0ba4\u0bca\u0bb4\u0bbf\u0bb1\u0bcd\u0b9a\u0bbe\u0bb2\u0bc8\u0ba4\u0bcd \u0ba4\u0bc1\u0bb1\u0bc8\u0baf\u0bbf\u0bb2\u0bcd (organized industry sector) \u0baa\u0ba3\u0bbf\u0baa\u0bc1\u0bb0\u0bbf\u0baf\u0bc1\u0bae\u0bcd \u0b92\u0bb0\u0bc1\u0bb5\u0bb0\u0bc1\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bbe\u0ba9 \u0bae\u0bca\u0ba4\u0bcd\u0ba4 \u0b8a\u0ba4\u0bbf\u0baf\u0bae\u0bcd, 2018-19 \u0b86\u0bae\u0bcd \u0b86\u0ba3\u0bcd\u0b9f\u0bbf\u0bb2\u0bcd (\u0ba8\u0bbe\u0ba9\u0bcd\u0b95\u0bc1 \u0b86\u0ba3\u0bcd\u0b9f\u0bc1\u0b95\u0bb3\u0bc1\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1 \u0bae\u0bc1\u0ba9\u0bcd\u0baa\u0bc1) \u0b87\u0bb0\u0bc1\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0ba4\u0bc8 \u0bb5\u0bbf\u0b9f 3 \u0b9a\u0ba4\u0bb5\u0bc0\u0ba4\u0bae\u0bcd &nbsp;\u0b95\u0bc1\u0bb1\u0bc8\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bc1\u0bb3\u0bcd\u0bb3\u0ba4\u0bc1.<\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"2\">\n<li>\u0bb5\u0bbf\u0bb5\u0b9a\u0bbe\u0baf\u0bae\u0bcd \u0bae\u0bb1\u0bcd\u0bb1\u0bc1\u0bae\u0bcd \u0bb5\u0bbf\u0bb5\u0b9a\u0bbe\u0baf\u0bae\u0bcd \u0b9a\u0bbe\u0bb0\u0bbe\u0ba4 \u0bb5\u0bc7\u0bb2\u0bc8\u0b95\u0bb3\u0bc1\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bbe\u0ba9 \u0b89\u0ba3\u0bcd\u0bae\u0bc8\u0baf\u0bbe\u0ba9 \u0b95\u0bbf\u0bb0\u0bbe\u0bae\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bc1\u0bb1 \u0b95\u0bc2\u0bb2\u0bbf\u0baf\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0b85\u0bb3\u0bb5\u0bc1 \u0baa\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bbe\u0ba3\u0bcd\u0b9f\u0bc1\u0b95\u0bbe\u0bb2\u0bae\u0bbe\u0b95 \u0b8e\u0ba8\u0bcd\u0ba4 \u0bae\u0bbe\u0bb1\u0bcd\u0bb1\u0bae\u0bc1\u0bae\u0bcd \u0b85\u0b9f\u0bc8\u0baf\u0bbe\u0bae\u0bb2\u0bcd \u0ba4\u0bc7\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bae\u0b9f\u0bc8\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bc7 \u0b89\u0bb3\u0bcd\u0bb3\u0ba9.<br \/>\n<a href=\"https:\/\/senkanal.com\/index.php\/2025\/06\/26\/how-can-the-indian-economy-grow-without-improving-the-standard-of-living-of-the-people\/wage-parity\/\" rel=\"attachment wp-att-4810\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4810\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/senkanal.com\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/wage-parity.jpg?resize=458%2C290\" alt=\"\" width=\"458\" height=\"290\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/senkanal.com\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/wage-parity.jpg?w=458&amp;ssl=1 458w, https:\/\/i0.wp.com\/senkanal.com\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/wage-parity.jpg?resize=300%2C190&amp;ssl=1 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 458px) 100vw, 458px\" \/><\/a><\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"3\">\n<li>2017-18 \u0b86\u0bae\u0bcd \u0b86\u0ba3\u0bcd\u0b9f\u0bbf\u0bb2\u0bbf\u0bb0\u0bc1\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bc1, \u0bae\u0bbe\u0ba4\u0b9a\u0bcd\u0b9a\u0bae\u0bcd\u0baa\u0bb3\u0bae\u0bcd \u0b85\u0bb2\u0bcd\u0bb2\u0ba4\u0bc1 \u0ba8\u0bbf\u0bb0\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bb0 \u0bb5\u0bc7\u0bb2\u0bc8\u0baf\u0bbf\u0bb2\u0bc1\u0bb3\u0bcd\u0bb3 \u0ba4\u0bca\u0bb4\u0bbf\u0bb2\u0bbe\u0bb3\u0bb0\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0b89\u0ba3\u0bcd\u0bae\u0bc8 \u0b8a\u0ba4\u0bbf\u0baf\u0bae\u0bcd \u0b86\u0ba3\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bc1\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1 6 \u0b9a\u0ba4\u0bb5\u0bc0\u0ba4\u0bae\u0bc1\u0bae\u0bcd, \u0baa\u0bc6\u0ba3\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bc1\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1 13 \u0b9a\u0ba4\u0bb5\u0bc0\u0ba4\u0bae\u0bc1\u0bae\u0bcd \u0b95\u0bc1\u0bb1\u0bc8\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bc1\u0bb3\u0bcd\u0bb3\u0ba4\u0bc1.<\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"4\">\n<li>\u0b87\u0ba4\u0bc7 \u0b95\u0bbe\u0bb2\u0b95\u0b9f\u0bcd\u0b9f\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bbf\u0bb2\u0bcd \u0b9a\u0bc1\u0baf\u0ba4\u0bca\u0bb4\u0bbf\u0bb2\u0bcd \u0b9a\u0bc6\u0baf\u0bcd\u0baf\u0bc1\u0bae\u0bcd \u0ba4\u0bca\u0bb4\u0bbf\u0bb2\u0bbe\u0bb3\u0bbe\u0bb0\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0bb5\u0bb0\u0bc1\u0bb5\u0bbe\u0baf\u0bcd, \u0b86\u0ba3\u0bcd \u0ba4\u0bca\u0bb4\u0bbf\u0bb2\u0bbe\u0bb3\u0bb0\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bc1\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1 9 \u0b9a\u0ba4\u0bb5\u0bbf\u0b95\u0bbf\u0ba4\u0bae\u0bc1\u0bae\u0bcd \u0baa\u0bc6\u0ba3\u0bcd \u0ba4\u0bca\u0bb4\u0bbf\u0bb2\u0bbe\u0bb3\u0bb0\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bc1\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1 32 \u0b9a\u0ba4\u0bb5\u0bbf\u0b95\u0bbf\u0ba4\u0bae\u0bcd \u0b8e\u0ba9 \u0b95\u0b9f\u0bc1\u0bae\u0bc8\u0baf\u0bbe\u0b95\u0b9a\u0bcd \u0b9a\u0bb0\u0bbf\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bc1\u0bb3\u0bcd\u0bb3\u0ba4\u0bc1.<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify; padding-left: 40px;\">2017-18 \u0b86\u0bae\u0bcd \u0b86\u0ba3\u0bcd\u0b9f\u0bbf\u0bb2\u0bcd, \u0b9a\u0bc1\u0baf\u0ba4\u0bca\u0bb4\u0bbf\u0bb2\u0bcd \u0b9a\u0bc6\u0baf\u0bcd\u0baa\u0bb5\u0bb0\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0bb5\u0bbf\u0b95\u0bbf\u0ba4\u0bae\u0bcd \u0bae\u0bca\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0ba4\u0bcd \u0ba4\u0bca\u0bb4\u0bbf\u0bb2\u0bbe\u0bb3\u0bb0\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bbf\u0bb2\u0bcd 52 \u0b9a\u0ba4\u0bb5\u0bc0\u0ba4\u0bae\u0bbe\u0b95 \u0b87\u0bb0\u0bc1\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0ba4\u0bc1. \u0b85\u0ba4\u0bc1 \u0ba4\u0bb1\u0bcd\u0baa\u0bcb\u0ba4\u0bc1, 2023-24 \u0b86\u0bae\u0bcd \u0b86\u0ba3\u0bcd\u0b9f\u0bbf\u0bb2\u0bcd, 58 \u0b9a\u0ba4\u0bb5\u0bc0\u0ba4\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bbf\u0bb1\u0bcd\u0b95\u0bc1\u0bae\u0bcd \u0b85\u0ba4\u0bbf\u0b95\u0bae\u0bbe\u0b95 \u0b89\u0baf\u0bb0\u0bcd\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bc1\u0bb3\u0bcd\u0bb3\u0ba4\u0bc1. &#8220;\u0b87\u0ba8\u0bcd\u0ba4 \u0b89\u0baf\u0bb0\u0bcd\u0bb5\u0bbf\u0bb1\u0bcd\u0b95\u0bc1\u0b95\u0bcd \u0b95\u0bbe\u0bb0\u0ba3\u0bae\u0bcd, \u0ba4\u0bca\u0bb4\u0bbf\u0bb2\u0bcd\u0bae\u0bc1\u0ba9\u0bc8\u0bb5\u0bcb\u0bb0\u0bbe\u0bb5\u0ba4\u0bb1\u0bcd\u0b95\u0bbe\u0ba9 \u0b9a\u0bbe\u0ba4\u0b95\u0bae\u0bbe\u0ba9 \u0b9a\u0bc2\u0bb4\u0bb2\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bcd \u0b87\u0bb0\u0bc1\u0baa\u0bcd\u0baa\u0ba4\u0bc1\u0bae\u0bcd, \u0ba8\u0bc6\u0b95\u0bbf\u0bb4\u0bcd\u0bb5\u0bbe\u0ba9 \u0bb5\u0bc7\u0bb2\u0bc8 \u0bae\u0bb1\u0bcd\u0bb1\u0bc1\u0bae\u0bcd \u0bb5\u0bc7\u0bb2\u0bc8 \u0ba8\u0bc7\u0bb0\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bbf\u0bb1\u0bcd\u0b95\u0bbe\u0ba9 \u0bb5\u0bbe\u0baf\u0bcd\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bc1\u0b95\u0bb3\u0bcd \u0b89\u0bb0\u0bc1\u0bb5\u0bbe\u0b95\u0bbf\u0baf\u0bbf\u0bb0\u0bc1\u0baa\u0bcd\u0baa\u0ba4\u0bbf\u0ba9\u0bbe\u0bb2\u0bcd\u0ba4\u0bbe\u0ba9\u0bcd \u0b8e\u0ba9\u0bcd\u0b95\u0bbf\u0bb1\u0ba4\u0bc1 \u0b9a\u0bae\u0bc0\u0baa\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bbf\u0baf\u0baa\u0bcd \u0baa\u0bca\u0bb0\u0bc1\u0bb3\u0bbe\u0ba4\u0bbe\u0bb0 \u0b86\u0baf\u0bcd\u0bb5\u0bb1\u0bbf\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc8.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify; padding-left: 40px;\">\u0b86\u0ba9\u0bbe\u0bb2\u0bcd \u0b9a\u0bc1\u0baf\u0ba4\u0bca\u0bb4\u0bbf\u0bb2\u0bcd \u0b9a\u0bc6\u0baf\u0bcd\u0baa\u0bb5\u0bb0\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0b8e\u0ba3\u0bcd\u0ba3\u0bbf\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc8 \u0b85\u0ba4\u0bbf\u0b95\u0bb0\u0bbf\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bbf\u0bb0\u0bc1\u0baa\u0bcd\u0baa\u0ba4\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0b95\u0bbe\u0bb0\u0ba3\u0bae\u0bcd, \u0bb5\u0bc7\u0bb2\u0bc8\u0baf\u0bbf\u0ba9\u0bcd\u0bae\u0bc8\u0baf\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0bb5\u0bbf\u0bb0\u0b95\u0bcd\u0ba4\u0bbf\u0baf\u0bbf\u0ba9\u0bbe\u0bb2\u0bcd \u0bb5\u0bbf\u0bb5\u0b9a\u0bbe\u0baf\u0bae\u0bcb, \u0b9a\u0bbf\u0bb1\u0bc1 \u0b89\u0bb1\u0bcd\u0baa\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bbf \u0b9a\u0bbe\u0bb0\u0bcd\u0ba8\u0bcd\u0ba4 \u0ba4\u0bca\u0bb4\u0bbf\u0bb2\u0bcb \u0b85\u0bb2\u0bcd\u0bb2\u0ba4\u0bc1 \u0b9a\u0bbf\u0bb1\u0bc1 \u0bb5\u0bb0\u0bcd\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0b95\u0bae\u0bcb \u0b9a\u0bc6\u0baf\u0bcd\u0ba4\u0bc1 \u0b8e\u0baa\u0bcd\u0baa\u0b9f\u0bbf\u0baf\u0bbe\u0bb5\u0ba4\u0bc1 \u0bb5\u0bbe\u0bb4\u0bcd\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc8\u0baf\u0bc8 \u0ba8\u0b9f\u0ba4\u0bcd\u0ba4 \u0bb5\u0bc7\u0ba3\u0bcd\u0b9f\u0bc1\u0bae\u0bcd \u0b8e\u0ba9\u0bcd\u0bb1 \u0ba8\u0bbf\u0bb2\u0bc8\u0bae\u0bc8\u0baf\u0bc7\u0baf\u0bbe\u0b95\u0bc1\u0bae\u0bcd. \u0b87\u0ba4\u0bc7 \u0b95\u0bbe\u0bb2\u0b95\u0b9f\u0bcd\u0b9f\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bbf\u0bb2\u0bcd, \u0bae\u0bbe\u0ba4\u0b9a\u0bae\u0bcd\u0baa\u0bb3\u0bae\u0bcd\/\u0ba8\u0bbf\u0bb0\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bb0 \u0bb5\u0bc7\u0bb2\u0bc8\u0b95\u0bb3\u0bbf\u0bb2\u0bcd \u0b89\u0bb3\u0bcd\u0bb3 \u0ba4\u0bca\u0bb4\u0bbf\u0bb2\u0bbe\u0bb3\u0bb0\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0b85\u0bb3\u0bb5\u0bc1 23 \u0b9a\u0ba4\u0bb5\u0bc0\u0ba4\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bbf\u0bb2\u0bbf\u0bb0\u0bc1\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bc1 22 \u0b9a\u0ba4\u0bb5\u0bc0\u0ba4\u0bae\u0bbe\u0b95\u0b95\u0bcd \u0b95\u0bc1\u0bb1\u0bc8\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bc1\u0bb3\u0bcd\u0bb3\u0ba4\u0bc1.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/senkanal.com\/index.php\/2025\/06\/26\/how-can-the-indian-economy-grow-without-improving-the-standard-of-living-of-the-people\/wage-parity-self\/\" rel=\"attachment wp-att-4809\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4809\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/senkanal.com\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/wage-parity-self.jpg?resize=458%2C284\" alt=\"\" width=\"458\" height=\"284\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/senkanal.com\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/wage-parity-self.jpg?w=458&amp;ssl=1 458w, https:\/\/i0.wp.com\/senkanal.com\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/wage-parity-self.jpg?resize=300%2C186&amp;ssl=1 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 458px) 100vw, 458px\" \/><\/a><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"5\">\n<li>\u0b89\u0b9f\u0ba9\u0b9f\u0bbf\u0ba4\u0bcd \u0ba4\u0bca\u0bb4\u0bbf\u0bb2\u0bbe\u0bb3\u0bb0\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bbf\u0ba9\u0bcd (Casual labour) \u0b89\u0ba3\u0bcd\u0bae\u0bc8 \u0ba4\u0bbf\u0ba9\u0b9a\u0bb0\u0bbf\u0b95\u0bcd \u0b95\u0bc2\u0bb2\u0bbf 2018-19 \u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1\u0bae\u0bcd 2023-24 \u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1\u0bae\u0bcd \u0b87\u0b9f\u0bc8\u0baf\u0bbf\u0bb2\u0bcd \u0b86\u0ba3\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bc1\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1 19 \u0b9a\u0ba4\u0bb5\u0bbf\u0b95\u0bbf\u0ba4\u0bae\u0bc1\u0bae\u0bcd, \u0baa\u0bc6\u0ba3\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bc1\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1 24 \u0b9a\u0ba4\u0bb5\u0bbf\u0b95\u0bbf\u0ba4\u0bae\u0bc1\u0bae\u0bcd \u0b89\u0baf\u0bb0\u0bcd\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bc1\u0bb3\u0bcd\u0bb3\u0ba4\u0bc1. \u0b86\u0ba9\u0bbe\u0bb2\u0bcd, \u0b87\u0ba4\u0bc7 \u0b95\u0bbe\u0bb2\u0b95\u0b9f\u0bcd\u0b9f\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bbf\u0bb2\u0bcd \u0b89\u0b9f\u0ba9\u0b9f\u0bbf\u0ba4\u0bcd \u0ba4\u0bca\u0bb4\u0bbf\u0bb2\u0bbe\u0bb3\u0bb0\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bc1\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1 \u0bb5\u0bc7\u0bb2\u0bc8 \u0b95\u0bbf\u0b9f\u0bc8\u0ba4\u0bcd\u0ba4 \u0ba8\u0bbe\u0b9f\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0b8e\u0ba3\u0bcd\u0ba3\u0bbf\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc8 \u0b95\u0bc1\u0bb1\u0bc8\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bc1\u0bb3\u0bcd\u0bb3\u0ba4\u0bc1. \u0b87\u0ba4\u0ba9\u0bcd \u0bb5\u0bbf\u0bb3\u0bc8\u0bb5\u0bbe\u0b95, \u0b85\u0bb5\u0bb0\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0bae\u0bca\u0ba4\u0bcd\u0ba4 \u0bb5\u0bb0\u0bc1\u0bae\u0bbe\u0ba9\u0bae\u0bcd \u0b85\u0ba4\u0bbf\u0b95\u0bb0\u0bbf\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bb5\u0bbf\u0bb2\u0bcd\u0bb2\u0bc8. \u0bb5\u0bc7\u0bb2\u0bc8\u0baf\u0bbf\u0ba9\u0bcd\u0bae\u0bc8 \u0b95\u0bbe\u0bb0\u0ba3\u0bae\u0bbe\u0b95, \u0bae\u0bca\u0ba4\u0bcd\u0ba4 \u0ba4\u0bca\u0bb4\u0bbf\u0bb2\u0bbe\u0bb3\u0bb0\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bbf\u0bb2\u0bcd \u0b89\u0b9f\u0ba9\u0b9f\u0bbf\u0ba4\u0bcd \u0ba4\u0bca\u0bb4\u0bbf\u0bb2\u0bbe\u0bb3\u0bb0\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0b85\u0bb3\u0bb5\u0bc1 25 \u0b9a\u0ba4\u0bb5\u0bc0\u0ba4\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bbf\u0bb2\u0bbf\u0bb0\u0bc1\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bc1 20 \u0b9a\u0ba4\u0bb5\u0bc0\u0ba4\u0bae\u0bbe\u0b95 \u0b95\u0bc1\u0bb1\u0bc8\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bc1\u0bb3\u0bcd\u0bb3\u0ba4\u0bc1.<\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"6\">\n<li>\u0b89\u0ba3\u0bb5\u0bc1 \u0bb5\u0bbf\u0ba8\u0bbf\u0baf\u0bcb\u0b95 \u0bb5\u0bc7\u0bb2\u0bc8\u0b95\u0bb3\u0bbf\u0bb2\u0bcd \u0b89\u0bb3\u0bcd\u0bb3 \u0b8a\u0bb4\u0bbf\u0baf\u0bb0\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0b89\u0ba3\u0bcd\u0bae\u0bc8 \u0bb5\u0bb0\u0bc1\u0bae\u0bbe\u0ba9\u0bae\u0bcd, 2019 \u0bae\u0bb1\u0bcd\u0bb1\u0bc1\u0bae\u0bcd 2022 \u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1 \u0b87\u0b9f\u0bc8\u0baf\u0bbf\u0bb2\u0bcd, 24 \u0b9a\u0ba4\u0bb5\u0bc0\u0ba4\u0bae\u0bcd \u0b95\u0bc1\u0bb1\u0bc8\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bc1\u0bb3\u0bcd\u0bb3\u0ba4\u0bbe\u0b95 NCAER \u0b86\u0baf\u0bcd\u0bb5\u0bc1 \u0b95\u0bc2\u0bb1\u0bc1\u0b95\u0bbf\u0bb1\u0ba4\u0bc1.<\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"7\">\n<li>\u0b87\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bbf\u0baf\u0bbe\u0bb5\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0bae\u0bc1\u0ba9\u0bcd\u0ba9\u0ba3\u0bbf \u0bae\u0bc6\u0ba9\u0bcd\u0baa\u0bca\u0bb0\u0bc1\u0bb3\u0bcd \u0ba8\u0bbf\u0bb1\u0bc1\u0bb5\u0ba9\u0b99\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bbe\u0ba9 \u0b9f\u0bbf\u0b9a\u0bbf\u0b8e\u0bb8\u0bcd \u0bae\u0bb1\u0bcd\u0bb1\u0bc1\u0bae\u0bcd \u0b87\u0ba9\u0bcd\u0baa\u0bcb\u0b9a\u0bbf\u0bb8\u0bcd \u0ba8\u0bbf\u0bb1\u0bc1\u0bb5\u0ba9\u0b99\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bbf\u0bb2\u0bcd \u0baa\u0ba3\u0bbf\u0baa\u0bc1\u0bb0\u0bbf\u0baf\u0bc1\u0bae\u0bcd \u0b8a\u0bb4\u0bbf\u0baf\u0bb0\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0ba4\u0bca\u0b9f\u0b95\u0bcd\u0b95\u0ba8\u0bbf\u0bb2\u0bc8 \u0b8a\u0ba4\u0bbf\u0baf\u0b99\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bcd \u0baa\u0bc6\u0baf\u0bb0\u0bb3\u0bb5\u0bbf\u0bb2\u0bcd, \u0b95\u0b9f\u0ba8\u0bcd\u0ba4 15-18 \u0b86\u0ba3\u0bcd\u0b9f\u0bc1\u0b95\u0bb3\u0bbe\u0b95, \u0bae\u0bbe\u0bb1\u0bcd\u0bb1\u0bae\u0b9f\u0bc8\u0baf\u0bbe\u0bae\u0bb2\u0bcd \u0b89\u0bb3\u0bcd\u0bb3\u0ba4\u0bc1. \u0b87\u0ba4\u0bc1 \u0b89\u0ba3\u0bcd\u0bae\u0bc8 \u0bae\u0ba4\u0bbf\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bbf\u0bb2\u0bcd \u0b95\u0b9f\u0bc1\u0bae\u0bc8\u0baf\u0bbe\u0ba9 \u0b8a\u0ba4\u0bbf\u0baf \u0bb5\u0bc0\u0bb4\u0bcd\u0b9a\u0bcd\u0b9a\u0bbf\u0baf\u0bbe\u0b95\u0bc1\u0bae\u0bcd.<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\">2007-\u0bb2\u0bcd \u0b9f\u0bbf\u0b9a\u0bbf\u0b8e\u0bb8\u0bcd-\u0b87\u0bb2\u0bcd \u0b89\u0ba4\u0bb5\u0bbf \u0b9a\u0bbf\u0bb8\u0bcd\u0b9f\u0bae\u0bcd\u0bb8\u0bcd \u0b87\u0ba9\u0bcd\u0b9c\u0bbf\u0ba9\u0bbf\u0baf\u0bb0\u0bcd \u0bb5\u0bc7\u0bb2\u0bc8\u0baf\u0bbf\u0bb2\u0bcd \u0baa\u0baf\u0bbf\u0bb1\u0bcd\u0b9a\u0bbf\u0baf\u0bbe\u0bb3\u0bb0\u0bbe\u0b95 \u0b9a\u0bc7\u0bb0\u0bcd\u0ba8\u0bcd\u0ba4 &nbsp;\u0b92\u0bb0\u0bc1\u0bb5\u0bb0\u0bc1\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1 \u0b86\u0ba3\u0bcd\u0b9f\u0bc1\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1 \u0bb0\u0bc2. 3.15 \u0b87\u0bb2\u0b9f\u0bcd\u0b9a\u0bae\u0bcd \u0b8a\u0ba4\u0bbf\u0baf\u0bae\u0bbe\u0b95 \u0b87\u0bb0\u0bc1\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0ba4\u0bc1. \u0b86\u0ba9\u0bbe\u0bb2\u0bcd 2024-\u0b87\u0bb2\u0bcd \u0b85\u0ba4\u0bc7 \u0baa\u0ba3\u0bbf\u0baf\u0bbf\u0bb2\u0bcd \u0b9a\u0bc7\u0bb0\u0bcd\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bb5\u0bb0\u0bc1\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1 \u0b86\u0ba3\u0bcd\u0b9f\u0bc1\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1 \u0bb0\u0bc2. 2.95-3.36 \u0b87\u0bb2\u0b9f\u0bcd\u0b9a\u0bae\u0bcd \u0b86\u0b95 \u0b89\u0bb3\u0bcd\u0bb3\u0ba4\u0bc1. \u0b87\u0ba4\u0bc1 \u0b89\u0ba3\u0bcd\u0bae\u0bc8\u0baf\u0bbe\u0ba9 \u0bae\u0ba4\u0bbf\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bbf\u0bb2\u0bcd 60 \u0b9a\u0ba4\u0bb5\u0bbf\u0b95\u0bbf\u0ba4 \u0bb5\u0bc0\u0bb4\u0bcd\u0b9a\u0bcd\u0b9a\u0bbf\u0baf\u0bbe\u0b95\u0bc1\u0bae\u0bcd.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0b87\u0ba9\u0bcd\u0baa\u0bcb\u0b9a\u0bbf\u0bb8\u0bbf\u0bb2\u0bcd \u0b92\u0bb0\u0bc1 \u0b9a\u0bbf\u0bb8\u0bcd\u0b9f\u0bae\u0bcd\u0bb8\u0bcd \u0b87\u0ba9\u0bcd\u0b9c\u0bbf\u0ba9\u0bbf\u0baf\u0bb0\u0bcd \u0baa\u0baf\u0bbf\u0bb1\u0bcd\u0b9a\u0bbf\u0baf\u0bbe\u0bb3\u0bb0\u0bcd 2010-\u0bb2\u0bcd \u0b86\u0ba3\u0bcd\u0b9f\u0bc1\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1 \u0bb0\u0bc2. 3.25 \u0b87\u0bb2\u0b9f\u0bcd\u0b9a\u0bae\u0bcd \u0b8a\u0ba4\u0bbf\u0baf\u0bae\u0bbe\u0b95\u0baa\u0bcd \u0baa\u0bc6\u0bb1\u0bcd\u0bb1\u0bbe\u0bb0\u0bcd. \u0b85\u0bb5\u0bcd\u0bb5\u0bc7\u0bb3\u0bc8\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1 2024-\u0b87\u0bb2\u0bcd \u0b92\u0bb0\u0bc1\u0bb5\u0bb0\u0bcd \u0bb0\u0bc2. 3.6 \u0b87\u0bb2\u0b9f\u0bcd\u0b9a\u0bae\u0bcd \u0b8a\u0ba4\u0bbf\u0baf\u0bae\u0bbe\u0b95\u0baa\u0bcd \u0baa\u0bc6\u0bb1\u0bc1\u0b95\u0bbf\u0bb1\u0bbe\u0bb0\u0bcd. \u0b87\u0ba4\u0bc1 \u0b89\u0ba3\u0bcd\u0bae\u0bc8 \u0b8a\u0ba4\u0bbf\u0baf \u0bae\u0ba4\u0bbf\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bbf\u0bb2\u0bcd 49 \u0b9a\u0ba4\u0bb5\u0bbf\u0b95\u0bbf\u0ba4 \u0bb5\u0bc0\u0bb4\u0bcd\u0b9a\u0bcd\u0b9a\u0bbf\u0baf\u0bbe\u0b95\u0bc1\u0bae\u0bcd. \u0b87\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bcb\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1 \u0baa\u0bb2 \u0bae\u0bc1\u0ba9\u0bcd\u0ba9\u0ba3\u0bbf \u0bae\u0bc6\u0ba9\u0bcd\u0baa\u0bca\u0bb0\u0bc1\u0bb3\u0bcd \u0ba8\u0bbf\u0bb1\u0bc1\u0bb5\u0ba9\u0b99\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bc1\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1\u0bae\u0bcd \u0baa\u0bc6\u0bb0\u0bc1\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bc1\u0bae\u0bcd.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0bae\u0bc7\u0bb1\u0bcd\u0b9a\u0bca\u0ba9\u0bcd\u0ba9 \u0b85\u0ba9\u0bc8\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bc1 \u0ba4\u0bb0\u0bb5\u0bc1\u0b95\u0bb3\u0bc1\u0bae\u0bcd, \u0baa\u0bc6\u0bb0\u0bc1\u0bae\u0bcd\u0baa\u0bbe\u0ba9\u0bcd\u0bae\u0bc8 \u0bae\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bbe\u0bb2\u0bcd \u0baa\u0baf\u0ba9\u0bcd\u0baa\u0b9f\u0bc1\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0baa\u0bcd\u0baa\u0b9f\u0bc1\u0bae\u0bcd \u0b85\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bbf\u0baf\u0bbe\u0bb5\u0b9a\u0bbf\u0baf\u0baa\u0bcd \u0baa\u0bca\u0bb0\u0bc1\u0b9f\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bc8 \u0bb5\u0bbe\u0b99\u0bcd\u0b95\u0bc1\u0bb5\u0ba4\u0bbf\u0bb2\u0bcd \u0ba4\u0bc7\u0b95\u0bcd\u0b95\u0ba8\u0bbf\u0bb2\u0bc8 \u0b89\u0bb0\u0bc1\u0bb5\u0bbe\u0b95\u0bbf\u0baf\u0bbf\u0bb0\u0bc1\u0baa\u0bcd\u0baa\u0ba4\u0bc1 \u0bb5\u0bc6\u0bb3\u0bbf\u0baa\u0bcd\u0baa\u0b9f\u0bc8\u0baf\u0bbe\u0b95\u0ba4\u0bcd \u0ba4\u0bc6\u0bb0\u0bbf\u0b95\u0bbf\u0bb1\u0ba4\u0bc1. \u0b87\u0ba4\u0bc8\u0baf\u0bc7 \u0ba4\u0bca\u0bb4\u0bbf\u0bb1\u0bcd\u0ba4\u0bc1\u0bb1\u0bc8 \u0b89\u0bb1\u0bcd\u0baa\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bbf \u0b95\u0bc1\u0bb1\u0bbf\u0baf\u0bc0\u0b9f\u0bcd\u0b9f\u0bc1\u0ba4\u0bcd (IIP) \u0ba4\u0bb0\u0bb5\u0bc1\u0b95\u0bb3\u0bc1\u0bae\u0bcd \u0b95\u0bc2\u0bb1\u0bc1\u0b95\u0bbf\u0ba9\u0bcd\u0bb1\u0ba9. \u0bae\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0ba4\u0bbf\u0ba9\u0b9a\u0bb0\u0bbf\u0baa\u0bcd \u0baa\u0baf\u0ba9\u0bcd\u0baa\u0bbe\u0b9f\u0bcd\u0b9f\u0bc1\u0baa\u0bcd \u0baa\u0bca\u0bb0\u0bc1\u0b9f\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bbe\u0ba9 (nondurables) \u0b9a\u0bcb\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bc1, \u0b9a\u0bb2\u0bb5\u0bc8\u0ba4\u0bcd \u0ba4\u0bc2\u0bb3\u0bcd, \u0baa\u0bb1\u0bcd\u0baa\u0b9a\u0bc8, \u0ba4\u0bc7\u0baf\u0bbf\u0bb2\u0bc8\u0ba4\u0bcd \u0ba4\u0bc2\u0bb3\u0bcd, \u0b89\u0ba3\u0bb5\u0bc1\u0baa\u0bcd \u0baa\u0bca\u0bb0\u0bc1\u0b9f\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bcd, \u0bae\u0bb0\u0bc1\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bc1\u0b95\u0bb3\u0bcd, \u0b95\u0bbe\u0b95\u0bbf\u0ba4\u0bae\u0bcd \u0b86\u0b95\u0bbf\u0baf\u0bb5\u0bb1\u0bcd\u0bb1\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0bb5\u0bb3\u0bb0\u0bcd\u0b9a\u0bcd\u0b9a\u0bbf, \u0baa\u0bb2 \u0b86\u0ba3\u0bcd\u0b9f\u0bc1\u0b95\u0bb3\u0bbe\u0b95 \u0b95\u0bc0\u0bb4\u0bcd\u0ba8\u0bcb\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bbf\u0baf\u0bc7 \u0b89\u0bb3\u0bcd\u0bb3\u0ba4\u0bc1.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/senkanal.com\/index.php\/2025\/06\/26\/how-can-the-indian-economy-grow-without-improving-the-standard-of-living-of-the-people\/consumption-index\/\" rel=\"attachment wp-att-4807\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4807\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/senkanal.com\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/consumption-index.jpg?resize=433%2C258\" alt=\"\" width=\"433\" height=\"258\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/senkanal.com\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/consumption-index.jpg?w=433&amp;ssl=1 433w, https:\/\/i0.wp.com\/senkanal.com\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/consumption-index.jpg?resize=300%2C179&amp;ssl=1 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 433px) 100vw, 433px\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0bae\u0bc7\u0bb1\u0bcd\u0b9a\u0bca\u0ba9\u0bcd\u0ba9 \u0ba4\u0bb0\u0bb5\u0bc1\u0b95\u0bb3\u0bbf\u0bb2\u0bbf\u0bb0\u0bc1\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bc1, \u0b95\u0b9f\u0ba8\u0bcd\u0ba4 \u0baa\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bbe\u0ba3\u0bcd\u0b9f\u0bc1\u0b95\u0bb3\u0bbf\u0bb2\u0bcd \u0bb5\u0bc7\u0bb2\u0bc8\u0baf\u0bbf\u0ba9\u0bcd\u0bae\u0bc8 \u0b85\u0ba4\u0bbf\u0b95\u0bb0\u0bbf\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bc1\u0bb3\u0bcd\u0bb3\u0ba4\u0bc1, \u0ba8\u0b95\u0bb0\u0bcd\u0baa\u0bc1\u0bb1 \u0bae\u0bb1\u0bcd\u0bb1\u0bc1\u0bae\u0bcd \u0b95\u0bbf\u0bb0\u0bbe\u0bae\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bc1\u0bb1\u0ba4\u0bcd \u0ba4\u0bca\u0bb4\u0bbf\u0bb2\u0bbe\u0bb3\u0bb0\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0b89\u0ba3\u0bcd\u0bae\u0bc8 \u0b8a\u0ba4\u0bbf\u0baf\u0bae\u0bcd \u0b89\u0baf\u0bb0\u0bb5\u0bbf\u0bb2\u0bcd\u0bb2\u0bc8, \u0ba8\u0bb5\u0bc0\u0ba9\u0ba4\u0bcd \u0ba4\u0bca\u0bb4\u0bbf\u0bb1\u0bcd\u0ba4\u0bc1\u0bb1\u0bc8\u0baf\u0bbe\u0ba9 \u0b90\u0b9f\u0bbf \u0bae\u0bb1\u0bcd\u0bb1\u0bc1\u0bae\u0bcd \u0b95\u0bbf\u0b95\u0bcd (Swiggy, Zomoto, Blinkit) \u0ba4\u0bca\u0bb4\u0bbf\u0bb2\u0bbe\u0bb3\u0bb0\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0b8a\u0ba4\u0bbf\u0baf \u0b85\u0bb3\u0bb5\u0bc1\u0bae\u0bcd \u0ba4\u0bc7\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bae\u0b9f\u0bc8\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bc1\u0bb3\u0bcd\u0bb3\u0ba4\u0bc1 \u0b8e\u0ba9\u0bcd\u0baa\u0ba4\u0bc8 \u0b85\u0bb0\u0b9a\u0bbe\u0b99\u0bcd\u0b95 \u0baa\u0bc1\u0bb3\u0bcd\u0bb3\u0bbf\u0bb5\u0bbf\u0bb5\u0bb0\u0b99\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bc7 \u0b85\u0bb1\u0bc1\u0ba4\u0bbf\u0baf\u0bbf\u0b9f\u0bcd\u0b9f\u0bc1\u0b95\u0bcd \u0b95\u0bc2\u0bb1\u0bc1\u0b95\u0bbf\u0ba9\u0bcd\u0bb1\u0ba9. \u0b87\u0ba4\u0ba9\u0bcd \u0bb5\u0bbf\u0bb3\u0bc8\u0bb5\u0bbe\u0b95 \u0bb5\u0bbe\u0b99\u0bcd\u0b95\u0bc1\u0bae\u0bcd \u0b9a\u0b95\u0bcd\u0ba4\u0bbf \u0b95\u0bc1\u0bb1\u0bc8\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0ba4\u0bbf\u0ba9\u0bbe\u0bb2\u0bcd \u0b85\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bbf\u0baf\u0bbe\u0bb5\u0b9a\u0bbf\u0baf\u0baa\u0bcd \u0baa\u0bca\u0bb0\u0bc1\u0b9f\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bc1\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bbe\u0ba9 \u0ba4\u0bc7\u0bb5\u0bc8\u0baf\u0bc1\u0bae\u0bcd \u0b95\u0bc1\u0bb1\u0bc8\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bc1\u0bb3\u0bcd\u0bb3\u0ba4\u0bc1.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">2022-23 \u0b86\u0bae\u0bcd \u0b86\u0ba3\u0bcd\u0b9f\u0bbf\u0bb1\u0bcd\u0b95\u0bbe\u0ba9 \u0b95\u0bc1\u0b9f\u0bc1\u0bae\u0bcd\u0baa \u0ba8\u0bc1\u0b95\u0bb0\u0bcd\u0bb5\u0bc1 \u0b9a\u0bc6\u0bb2\u0bb5\u0bbf\u0ba9 \u0b95\u0ba3\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc6\u0b9f\u0bc1\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bbf\u0ba9\u0bcd (HCES) \u0bae\u0bc1\u0b9f\u0bbf\u0bb5\u0bc1\u0b95\u0bb3\u0bc8 &nbsp;\u0bae\u0bcb\u0b9f\u0bbf \u0b85\u0bb0\u0b9a\u0bc1 \u0b9a\u0bae\u0bc0\u0baa\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bbf\u0bb2\u0bcd \u0bb5\u0bc6\u0bb3\u0bbf\u0baf\u0bbf\u0b9f\u0bcd\u0b9f\u0ba4\u0bc1.&nbsp; \u0b87\u0bb5\u0bcd\u0bb5\u0bb1\u0bbf\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc8\u0baf\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0bb5\u0bbf\u0bb5\u0bb0\u0b99\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bc8 \u0b86\u0baf\u0bcd\u0bb5\u0bc1 \u0b9a\u0bc6\u0baf\u0bcd\u0ba4 \u0b86\u0baf\u0bcd\u0bb5\u0bbe\u0bb3\u0bb0\u0bcd \u0baa\u0bc1\u0bb2\u0baa\u0bcd\u0bb0\u0bc7 \u0baa\u0bbe\u0bb2\u0b95\u0bbf\u0bb0\u0bc1\u0bb7\u0bcd\u0ba3\u0ba9\u0bcd,&nbsp; \u0b95\u0bbf\u0bb0\u0bbe\u0bae\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bc1\u0bb1 \u0b87\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bbf\u0baf\u0bbe\u0bb5\u0bbf\u0bb2\u0bcd, 40% \u0bae\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bcd \u0b92\u0bb0\u0bc1 \u0ba8\u0bbe\u0bb3\u0bc8\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1 \u0b87\u0bb0\u0ba3\u0bcd\u0b9f\u0bc1 \u0bb5\u0bc7\u0bb2\u0bc8\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bbe\u0ba9 (\u0b9a\u0bc8\u0bb5) \u0b9a\u0bbe\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bbe\u0b9f\u0bcd\u0b9f\u0bc8 (\u0bae\u0bca\u0ba4\u0bcd\u0ba4 \u0bb5\u0bbf\u0bb2\u0bc8 \u0bb0\u0bc2.60) \u0bb5\u0bbe\u0b99\u0bcd\u0b95 \u0bae\u0bc1\u0b9f\u0bbf\u0baf\u0bbe\u0bae\u0bb2\u0bc1\u0bae\u0bcd, 80% \u0baa\u0bc7\u0bb0\u0bcd \u0b92\u0bb0\u0bc1 \u0b9a\u0bc8\u0bb5 \u0b9a\u0bbe\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bbe\u0b9f\u0bc1 \u0bae\u0bb1\u0bcd\u0bb1\u0bc1\u0bae\u0bcd \u0b92\u0bb0\u0bc1 \u0b85\u0b9a\u0bc8\u0bb5 \u0b9a\u0bbe\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bbe\u0b9f\u0bcd\u0b9f\u0bc8 (\u0bae\u0bca\u0ba4\u0bcd\u0ba4 \u0bb5\u0bbf\u0bb2\u0bc8 \u0bb0\u0bc2. 88) \u0bb5\u0bbe\u0b99\u0bcd\u0b95\u0bc1\u0bae\u0bcd \u0b9a\u0b95\u0bcd\u0ba4\u0bbf \u0b87\u0bb2\u0bcd\u0bb2\u0bbe\u0bae\u0bb2\u0bcd \u0b87\u0bb0\u0bc1\u0baa\u0bcd\u0baa\u0ba4\u0bbe\u0b95\u0bb5\u0bc1\u0bae\u0bcd, \u0ba8\u0b95\u0bb0\u0bcd\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bc1\u0bb1 \u0b87\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bbf\u0baf\u0bbe\u0bb5\u0bbf\u0bb2\u0bcd, 10% \u0bae\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bcd \u0b92\u0bb0\u0bc1 \u0ba8\u0bbe\u0bb3\u0bc8\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1 \u0b87\u0bb0\u0ba3\u0bcd\u0b9f\u0bc1 \u0bb5\u0bc7\u0bb3\u0bc8 (\u0b9a\u0bc8\u0bb5) \u0b9a\u0bbe\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bbe\u0b9f\u0bcd\u0b9f\u0bc8 \u0bb5\u0bbe\u0b99\u0bcd\u0b95 \u0bae\u0bc1\u0b9f\u0bbf\u0baf\u0bbe\u0bae\u0bb2\u0bc1\u0bae\u0bcd, 50% \u0baa\u0bc7\u0bb0\u0bcd \u0b92\u0bb0\u0bc1 \u0b9a\u0bc8\u0bb5 \u0b89\u0ba3\u0bb5\u0bc1 \u0bae\u0bb1\u0bcd\u0bb1\u0bc1\u0bae\u0bcd \u0b92\u0bb0\u0bc1 \u0b85\u0b9a\u0bc8\u0bb5 \u0b9a\u0bbe\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bbe\u0b9f\u0bcd\u0b9f\u0bc8 \u0bb5\u0bbe\u0b99\u0bcd\u0b95\u0bc1\u0bae\u0bcd \u0b9a\u0b95\u0bcd\u0ba4\u0bbf \u0b87\u0bb2\u0bcd\u0bb2\u0bbe\u0bae\u0bb2\u0bcd \u0b87\u0bb0\u0bc1\u0baa\u0bcd\u0baa\u0ba4\u0bbe\u0b95\u0bb5\u0bc1\u0bae\u0bcd \u0b95\u0bc2\u0bb1\u0bc1\u0b95\u0bbf\u0bb1\u0bbe\u0bb0\u0bcd. &nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0b95\u0bbf\u0bb0\u0bbe\u0bae\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bc1\u0bb1\u0b99\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bbf\u0bb2\u0bcd \u0b8f\u0bb1\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bbe\u0bb4 40 \u0b9a\u0ba4\u0bb5\u0bbf\u0b95\u0bbf\u0ba4\u0baa\u0bcd \u0baa\u0bc7\u0bb0\u0bc1\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1\u0bae\u0bcd \u0ba8\u0b95\u0bb0\u0bcd\u0baa\u0bc1\u0bb1\u0b99\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bbf\u0bb2\u0bcd 10 \u0b9a\u0ba4\u0bb5\u0bbf\u0b95\u0bbf\u0ba4\u0baa\u0bcd \u0baa\u0bc7\u0bb0\u0bc1\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1\u0bae\u0bcd \u0b87\u0bb0\u0ba3\u0bcd\u0b9f\u0bc1 \u0bb5\u0bc7\u0bb2\u0bc8 \u0b89\u0ba3\u0bb5\u0bc1 \u0b87\u0bb2\u0bcd\u0bb2\u0bbe\u0bae\u0bb2\u0bcd \u0b87\u0bb0\u0bc1\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bbf\u0ba9\u0bcd\u0bb1\u0ba9\u0bb0\u0bcd. \u0b87\u0ba8\u0bcd\u0ba8\u0bbf\u0bb2\u0bc8\u0bae\u0bc8 \u0bb5\u0bc7\u0bb2\u0bc8\u0baf\u0bbf\u0ba9\u0bcd\u0bae\u0bc8 \u0bae\u0bb1\u0bcd\u0bb1\u0bc1\u0bae\u0bcd \u0bb5\u0bbe\u0b99\u0bcd\u0b95\u0bc1\u0bae\u0bcd \u0b9a\u0b95\u0bcd\u0ba4\u0bbf \u0b95\u0bc1\u0bb1\u0bc8\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bc1\u0bb3\u0bcd\u0bb3\u0ba4\u0bcb\u0b9f\u0bc1 \u0baa\u0bca\u0bb0\u0bc1\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bbf\u0baf\u0bc7 \u0baa\u0bcb\u0b95\u0bbf\u0bb1\u0ba4\u0bc1. &nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0baa\u0ba4\u0bbf\u0ba9\u0bcb\u0bb1\u0bbe\u0ba3\u0bcd\u0b9f\u0bc1 \u0bae\u0bcb\u0b9f\u0bbf\u0baf\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0b86\u0b9f\u0bcd\u0b9a\u0bbf \u0b95\u0bc1\u0bb1\u0bbf\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bc1 \u0b9f\u0bc8\u0bae\u0bcd\u0bb8\u0bcd \u0b86\u0baa\u0bcd \u0b87\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bbf\u0baf\u0bbe \u0baa\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bbf\u0bb0\u0bbf\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc8\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1 \u0baa\u0bc7\u0b9f\u0bcd\u0b9f\u0bbf\u0baf\u0bb3\u0bbf\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bc1\u0bb3\u0bcd\u0bb3 \u0b85\u0bae\u0bbf\u0ba4\u0bcd\u0bb7\u0bbe, \u0ba4\u0b99\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0ba4\u0bc1 \u0b86\u0b9f\u0bcd\u0b9a\u0bbf\u0baf\u0bbf\u0bb2\u0bcd 26 \u0b95\u0bcb\u0b9f\u0bbf \u0baa\u0bc7\u0bb0\u0bcd \u0bb5\u0bb1\u0bc1\u0bae\u0bc8\u0baf\u0bbf\u0bb2\u0bbf\u0bb0\u0bc1\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bc1 \u0bae\u0bc0\u0b9f\u0bcd\u0b95\u0baa\u0bcd\u0baa\u0b9f\u0bcd\u0b9f\u0bc1\u0bb3\u0bcd\u0bb3\u0ba4\u0bbe\u0b95 \u0ba8\u0bc0\u0b9f\u0bcd\u0b9f\u0bbf \u0bae\u0bc1\u0bb4\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bbf\u0ba9\u0bbe\u0bb0\u0bcd. \u0b87\u0bb5\u0bb0\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bcd \u0ba8\u0bbf\u0bb0\u0bcd\u0ba3\u0baf\u0bbf\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bc1\u0bb3\u0bcd\u0bb3 \u0bb5\u0bb1\u0bc1\u0bae\u0bc8\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bcb\u0b9f\u0bc1 \u0b85\u0bb3\u0bb5\u0bc1 \u0b8e\u0ba9\u0bcd\u0ba9? \u0b95\u0bbf\u0bb0\u0bbe\u0bae\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bc1\u0bb1\u0b99\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bc1\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1 60 \u0bb0\u0bc2\u0baa\u0bbe\u0baf\u0bc1\u0bae\u0bcd \u0ba8\u0b95\u0bb0\u0bcd\u0baa\u0bc1\u0bb1\u0b99\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bc1\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1 87 \u0bb0\u0bc2\u0baa\u0bbe\u0baf\u0bc1\u0bae\u0bcd. \u0b87\u0bae\u0bcd\u0bae\u0ba4\u0bbf\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bbf\u0bb1\u0bcd\u0b95\u0bc1 \u0bae\u0bc7\u0bb2\u0bcd \u0bb5\u0bbe\u0b99\u0bcd\u0b95\u0bc1\u0bae\u0bcd \u0b9a\u0b95\u0bcd\u0ba4\u0bbf\u0baf\u0bc1\u0bb3\u0bcd\u0bb3 \u0b8e\u0bb5\u0bb0\u0bc8\u0baf\u0bc1\u0bae\u0bcd \u0b8f\u0bb4\u0bc8\u0baf\u0bbe\u0b95 \u0b95\u0bb0\u0bc1\u0ba4\u0bc1\u0bb5\u0ba4\u0bbf\u0bb2\u0bcd\u0bb2\u0bc8. \u0bae\u0bcb\u0b9f\u0bbf \u0b95\u0bc1\u0bae\u0bcd\u0baa\u0bb2\u0bcd \u0baa\u0bc6\u0bb0\u0bc1\u0bae\u0bc8\u0baa\u0bcd\u0baa\u0b9f\u0bcd\u0b9f\u0bc1\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bca\u0bb3\u0bcd\u0bb3\u0bc1\u0bae\u0bcd $4 \u0b9f\u0bbf\u0bb0\u0bbf\u0bb2\u0bcd\u0bb2\u0bbf\u0baf\u0ba9\u0bcd \u0b9f\u0bbe\u0bb2\u0bb0\u0bcd \u0bb5\u0bb3\u0bb0\u0bcd\u0b9a\u0bcd\u0b9a\u0bbf \u0b8e\u0ba9\u0bcd\u0baa\u0ba4\u0bc1 \u0b85\u0ba4\u0bbe\u0ba9\u0bbf\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1 \u0b86\u0bb1\u0bc1 \u0b87\u0bb2\u0b9f\u0bcd\u0b9a\u0bae\u0bcd \u0b95\u0bcb\u0b9f\u0bbf\u0baf\u0bbe\u0b95\u0bb5\u0bc1\u0bae\u0bcd \u0b89\u0bb4\u0bc8\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1\u0bae\u0bcd \u0bae\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bc1\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1 60 \u0bb0\u0bc2\u0baa\u0bbe\u0baf\u0bcd\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1\u0bae\u0bbe\u0ba9 \u0bb5\u0bb3\u0bb0\u0bcd\u0b9a\u0bcd\u0b9a\u0bbf \u0b8e\u0ba9\u0bcd\u0baa\u0ba4\u0bc7 \u0b89\u0ba3\u0bcd\u0bae\u0bc8.<\/p>\n<ul>\n<li style=\"text-align: justify;\"><strong>\u0b9a\u0bc6\u0bb2\u0bcd\u0bb5\u0bae\u0bcd<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\">&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u0ba4\u0b95\u0bb5\u0bb2\u0bcd \u0b86\u0ba4\u0bbe\u0bb0\u0bae\u0bcd &nbsp;<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"https:\/\/timesofindia.indiatimes.com\/business\/india-business\/in-7-charts-how-indias-gdp-has-doubled-from-2-1-trillion-to-4-2-trillion-in-just-10-years\/articleshow\/119545395.cms\">https:\/\/timesofindia.indiatimes.com\/business\/india-business\/in-7-charts-how-indias-gdp-has-doubled-from-2-1-trillion-to-4-2-trillion-in-just-10-years\/articleshow\/119545395.cms<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"https:\/\/timesofindia.indiatimes.com\/business\/india-business\/indias-billionaire-count-up-3x-in-10-years-to-334\/articleshow\/112909708.cms\">https:\/\/timesofindia.indiatimes.com\/business\/india-business\/indias-billionaire-count-up-3x-in-10-years-to-334\/articleshow\/112909708.cms<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"https:\/\/thewire.in\/economy\/india-gdp-per-capita-reality-inequality-average\">https:\/\/thewire.in\/economy\/india-gdp-per-capita-reality-inequality-average<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"https:\/\/rupeindia.wordpress.com\/2025\/06\/19\/the-depression-of-mass-consumption\/\">https:\/\/rupeindia.wordpress.com\/2025\/06\/19\/the-depression-of-mass-consumption\/<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"https:\/\/thewire.in\/economy\/thali-index-india-food-poverty\">https:\/\/thewire.in\/economy\/thali-index-india-food-poverty<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"https:\/\/www.ideasforindia.in\/topics\/poverty-inequality\/food-deprivation-a-thali-index-reveals-what-poverty-estimates-do-not1.html\">https:\/\/www.ideasforindia.in\/topics\/poverty-inequality\/food-deprivation-a-thali-index-reveals-what-poverty-estimates-do-not1.html<\/a><\/p>\n<p><strong>\u0b95\u0bc1\u0bb1\u0bbf\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bc1\u0b95\u0bb3\u0bcd<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">1. \u0baa\u0bbf\u0bb2\u0bcd\u0bb2\u0bbf\u0baf\u0ba9\u0bb0\u0bcd \u0b8e\u0ba9\u0bcd\u0baa\u0ba4\u0bc1, \u0b9f\u0bbe\u0bb2\u0bb0\u0bcd, \u0baf\u0bc2\u0bb0\u0bcb \u0b85\u0bb2\u0bcd\u0bb2\u0ba4\u0bc1 \u0baa\u0bb5\u0bc1\u0ba3\u0bcd\u0b9f\u0bcd \u2013\u0b87\u0bb2\u0bcd 100 \u0b95\u0bcb\u0b9f\u0bbf \u0b9a\u0bca\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bc1 \u0bb5\u0bc8\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bbf\u0bb0\u0bc1\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bb5\u0bb0\u0bcd($100 \u0b95\u0bcb\u0b9f\u0bbf) \u0b8e\u0ba9\u0bcd\u0bb1\u0bc1 \u0baa\u0bca\u0bb0\u0bc1\u0bb3\u0bcd. \u0ba4\u0bb1\u0bcd\u0baa\u0bcb\u0ba4\u0bc8\u0baf\u0b95\u0bcd \u0b95\u0ba3\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bcd\u0b9f\u0bbf, \u0b87\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bbf\u0baf \u0bae\u0ba4\u0bbf\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bbf\u0bb2\u0bcd 8600 \u0b95\u0bcb\u0b9f\u0bbf \u0b9a\u0bca\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bc1 \u0b89\u0bb3\u0bcd\u0bb3\u0bb5\u0bb0\u0bcd \u0b87\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bbf\u0baf\u0bbe\u0bb5\u0bbf\u0bb2\u0bcd \u0baa\u0bbf\u0bb2\u0bcd\u0bb2\u0bbf\u0baf\u0ba9\u0bb0\u0bcd.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">2. \u0b92\u0bb0\u0bc1 \u0b9a\u0bc8\u0bb5 \u0b89\u0ba3\u0bb5\u0bc8 \u0ba4\u0baf\u0bbe\u0bb0\u0bbf\u0b95\u0bcd\u0b95 \u0b86\u0b95\u0bc1\u0bae\u0bcd \u0b9a\u0bc6\u0bb2\u0bb5\u0bc1 30\u0bb0\u0bc2\u0baa\u0bbe\u0baf\u0bcd \u0bae\u0bb1\u0bcd\u0bb1\u0bc1\u0bae\u0bcd \u0b92\u0bb0\u0bc1 \u0b85\u0b9a\u0bc8\u0bb5 \u0b89\u0ba3\u0bb5\u0bc1 \u0ba4\u0baf\u0bbe\u0bb0\u0bbf\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bc1\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bbe\u0ba9&nbsp; \u0b9a\u0bc6\u0bb2\u0bb5\u0bc1 58 \u0bb0\u0bc2\u0baa\u0bbe\u0baf\u0bcd \u0b8e\u0ba9 \u0baa\u0bbe\u0bb2\u0b95\u0bbf\u0bb0\u0bc1\u0bb7\u0bcd\u0ba3\u0ba9\u0bcd \u0ba8\u0bbf\u0ba3\u0baf\u0bbf\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bc1\u0bb3\u0bcd\u0bb3\u0bbe\u0bb0\u0bcd.&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">3. \u0b9a\u0bae\u0bc0\u0baa\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bbf\u0baf \u0b95\u0ba3\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc6\u0b9f\u0bc1\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bbf\u0bb2\u0bcd \u0baa\u0bbf\u0ba9\u0bcd\u0baa\u0bb1\u0bcd\u0bb1\u0baa\u0bcd\u0baa\u0b9f\u0bcd\u0b9f \u0bb5\u0bb1\u0bc1\u0bae\u0bc8 \u0bae\u0ba4\u0bbf\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bc0\u0b9f\u0bc1\u0b95\u0bb3\u0bcd \u0bb0\u0b99\u0bcd\u0b95\u0bb0\u0bbe\u0b9c\u0ba9\u0bcd \u0b95\u0bc1\u0bb4\u0bc1\u0bb5\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0baa\u0bb0\u0bbf\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bc1\u0bb0\u0bc8\u0baf\u0bc8 \u0b85\u0b9f\u0bbf\u0baa\u0bcd\u0baa\u0b9f\u0bc8\u0baf\u0bbe\u0b95\u0b95\u0bcd \u0b95\u0bca\u0ba3\u0bcd\u0b9f\u0ba4\u0bc1. \u0b87\u0ba4\u0bc1 \u0ba4\u0ba9\u0bbf\u0ba8\u0baa\u0bb0\u0bc1\u0b9f\u0bc8\u0baf \u0bae\u0bbe\u0ba4\u0bbe\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bbf\u0bb0 \u0ba8\u0bc1\u0b95\u0bb0\u0bcd\u0bb5\u0bc1\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bbe\u0ba9 \u0b9a\u0bc6\u0bb2\u0bb5\u0bbf\u0ba9\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bc8 \u0bb5\u0bb1\u0bc1\u0bae\u0bc8\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bbe\u0ba9 \u0b85\u0bb3\u0bb5\u0bc1\u0b95\u0bcb\u0bb2\u0bbe\u0b95 \u0baa\u0bb0\u0bbf\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bc1\u0bb0\u0bc8\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bc1\u0bb3\u0bcd\u0bb3\u0ba4\u0bc1. \u0bb5\u0bb1\u0bc1\u0bae\u0bc8\u0b95\u0bcd \u0b95\u0bcb\u0b9f\u0bc1 2011\u201312 \u0b87\u0bb2\u0bcd \u0bb0\u0bc2.979 \u0b86\u0b95 \u0b87\u0bb0\u0bc1\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0ba4\u0bc1, \u0b85\u0ba4\u0bc7\u0baa\u0bcb\u0bb2\u0bcd 2022\u201323 \u0b87\u0bb2\u0bcd \u0bb0\u0bc2.1,837 \u0b86\u0b95\u0bb5\u0bc1\u0bae\u0bcd, 2023\u201324 \u0b87\u0bb2\u0bcd \u0bb0\u0bc2.1,940 \u0b86\u0b95\u0bb5\u0bc1\u0bae\u0bcd \u0ba4\u0bbf\u0bb0\u0bc1\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0baa\u0bcd\u0baa\u0b9f\u0bcd\u0b9f\u0ba4\u0bc1. \u0ba8\u0b95\u0bb0\u0bcd\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bc1\u0bb1\u0b99\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bc8\u0baa\u0bcd \u0baa\u0bca\u0bb1\u0bc1\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bb5\u0bb0\u0bc8, 2011\u201312 \u0b87\u0bb2\u0bcd \u0bb0\u0bc2.1,407 \u0b86\u0b95 \u0b87\u0bb0\u0bc1\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0ba4\u0bc1, 2022\u201323 \u0b87\u0bb2\u0bcd \u0bb0\u0bc2.2,603 \u200b\u200b\u0b86\u0b95\u0bb5\u0bc1\u0bae\u0bcd, 2023\u201324 \u0b87\u0bb2\u0bcd \u0bb0\u0bc2.2,736 \u0b86\u0b95\u0bb5\u0bc1\u0bae\u0bcd \u0ba4\u0bbf\u0bb0\u0bc1\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0baa\u0bcd\u0baa\u0b9f\u0bcd\u0b9f\u0ba4\u0bc1.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0bae\u0bcb\u0b9f\u0bbf\u0baf\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0b86\u0b9f\u0bcd\u0b9a\u0bbf\u0baf\u0bbf\u0bb2\u0bcd, \u0b85\u0ba4\u0bbe\u0ba9\u0bbf\u0baf\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0b9a\u0bca\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bc1 \u0bae\u0ba4\u0bc1\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bc1 1300 \u0b9a\u0ba4\u0bb5\u0bbf\u0b95\u0ba4\u0bae\u0bcd \u0b85\u0ba4\u0bbf\u0b95\u0bb0\u0bbf\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bc1\u0bb3\u0bcd\u0bb3 \u0b85\u0ba4\u0bc7\u0bb5\u0bc7\u0bb3\u0bc8\u0baf\u0bbf\u0bb2\u0bcd 40 \u0b9a\u0ba4\u0bb5\u0bbf\u0b95\u0bbf\u0ba4 \u0b95\u0bbf\u0bb0\u0bbe\u0bae\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bc1\u0bb1 \u0b87\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bbf\u0baf\u0bb0\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bcd \u0b92\u0bb0\u0bc1\u0bb5\u0bc7\u0bb3\u0bc8 \u0b89\u0ba3\u0bb5\u0bbf\u0bb1\u0bcd\u0b95\u0bc1 \u0baa\u0ba3\u0bae\u0bcd \u0b87\u0bb2\u0bcd\u0bb2\u0bbe\u0bae\u0bb2\u0bcd \u0baa\u0b9f\u0bcd\u0b9f\u0bbf\u0ba9\u0bbf \u0b95\u0bbf\u0b9f\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bbf\u0ba9\u0bcd\u0bb1\u0ba9\u0bb0\u0bcd.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4806,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[432,709],"tags":[],"class_list":["post-4805","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-corporate-service","category-economic-growth"],"aioseo_notices":[],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/senkanal.com\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/5-trillion.png?fit=401%2C323&ssl=1","jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pe8uGG-1fv","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/senkanal.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4805","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/senkanal.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/senkanal.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/senkanal.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/senkanal.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4805"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/senkanal.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4805\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/senkanal.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4806"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/senkanal.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4805"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/senkanal.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4805"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/senkanal.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4805"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}